Articles

4 สิ่งที่ควรรู้ เกี่ยวกับ "โอไมครอน"

Agnos Team

Dec 7, 2021 • 1 min read

วันที่ 26 พฤษจิกายน 2021 องค์การอนามัยโลกหรือ WHO ได้ประกาศให้เชื้อไวรัสโควิด-19 “สายพันธ์ุโอไมครอน หรือ B.1.1.529” ถูกจัดให้เป็น “ตัวแปรที่น่าเป็นห่วง” ในขณะนี้ เพราะจากการกลายพันธุ์ของไวรัสชนิดนี้ สามารถแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว แม้แต่ Pfizer (ไฟเซอร์) ผู้ผลิตยาของสหรัฐ รวมถึง Johnson & Johnson และ Moderna ก็ออกมาบอกว่าจะพัฒนาวัคซีนเพื่อรองรับเชื้อโอไมครอนตัวนี้
ในสถานการณ์น่าเป็นห่วงนี้ Agnos จะมาสรุปข้อสงสัยเชื้อโอไมครอน และวิธีในการตรวจหาเชื้อโอไมครอนกัน

1. แพร่กระจายได้เร็วกว่าสายพันธ์ุอื่นๆ

มีการพบเชื้อตัวนี้ครั้งแรกที่แอฟริกาใต้ และจำนวนผู้ติดเชื้อเพิ่มขึ้นมากถึง 54% อย่างรวดเร็ว โดยเฉลี่ยวันละ 2,300 คน และ 64% ของผู้ป่วยโอไมครอนทั่วโลก มากจากแอฟริกานั้นเอง และในขณะนี้มีมากกว่า 20 ประเทศที่คอนเฟิร์มว่าเจอเชื้อตัวนี้ ได้แก่

ทวีปแอฟริกา : แอฟริกาใต้, บอตสวานา, มาลาวี, เอสวาตินี, โมซัมบิก, ซิมบับเว, เลโซโท และ นามิเบีย
ทวีปยุโรป : อิตาลี, อังกฤษ, เดนมาร์ก, เยอรมนี, เบลเยียม, นอร์เวย์ เนเธอร์แลนด์ และ สาธารณรัฐเช็ก
ทวีปเอเชีย : ฮ่องกง อิสราเอล สิงค์โปร เกาหลี ญี่ปุ่น( ยังไม่คอนเฟิร์ม : จีน ไทย )
ทวีปออสเตรเลีย : ออสเตรเลีย
ทวีปอเมริกา

ในขณะนี้ ประเทศไทยได้ตรวจพบเจอผู้ติดเชื้อ โอไมครอน แล้ว 1 ราย นพ.ศุภกิจ กล่าวว่าผู้เข้าข่ายติดเชื้อ 1 รายนั้น เข้าสู่ระบบไม่กักตัว(Test and go) เราพบเบื้องต้นคือ มีตำแหน่งพันธุกรรมที่หายไป ถือว่าเข้าข่ายว่ามีโอกาสเป็นโอไมครอน และยิ่งมีการตรวจในตำแหน่งเพิ่มเติม คือ T478K และ N501Y

จากการเก็บตัวอย่างและเครื่องวิเคราะห์ มีโอกาสเป็นโอไมครอนร้อยละ 99.92 แต่ได้มีการตรวจเพิ่มเติมครั้งที่ 2 เพื่อยืนยันอีกครั้ง และจะมีเครือข่ายแล็บอื่นๆช่วยยืนยันด้วย แต่เบื้องต้นถือเป็นโอไมครอนรายแรกที่ตรวจพบในประเทศไทยนั่นเอง

2. ความรุนแรงของเชื้อ

อาการของโควิดที่เชื่อมโยงกับตัวแปรโอไมครอนชนิดใหม่ ได้รับการอธิบายว่า “ไม่รุนแรงมาก” โดย Dr. Angelique Coetzee แพทย์ชาวแอฟริกาใต้ ซึ่งเป็นคนแรกที่ออกมาเตือนเกี่ยวกับเชื้อโอไมครอนสายพันธุ์ใหม่

ประธานสมาคมการแพทย์แห่งแอฟริกาใต้ กล่าวกับ BBC ว่า พบผู้ป่วยประมาณวันที่ 18 พ.ย. 2021 โดยมี อาการผิดปกติ ซึ่งแตกต่างจากอาการที่เกี่ยวข้องกับตัวแปรเดลต้าเล็กน้อย โดยมีอาการดังนี้

มีอาการเหนื่อยหลายวันติดต่อกัน
ปวดหัว ปวดตัว
ไม่ได้เจ็บคอ แต่มีอาการคันคอเล็กน้อย
ยังสามารถรับรู้รสและกลิ่นได้อยู่

นอกจากนี้นักวิจัยที่โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในพริทอเรีย เมืองหลวงของแอฟริกาใต้ รายงานว่าผู้ป่วยที่ติดเชื้อโควิด-19 (สายพันธุ์โอไมครอน) ของพวกเขาป่วยน้อยกว่าที่พวกเขาเคยรักษามาก่อน และในโรงพยาบาลอื่นๆ ก็มีแนวโน้มเช่นเดียวกัน

พวกเขากล่าวว่าอีกว่า ผู้ป่วยที่ติดเชื้อส่วนใหญ่เข้ารับการรักษาด้วยเหตุผลอื่น และไม่มีอาการของโควิดนั่นเอง

ในขณะนี้จึงมีข้อสันนิษฐานได้ว่า โอไมครอนนั้น ไม่ได้รุนแรง แต่ทาง WHO ออกมาแถลงว่า ยังไม่สามรถสรุปอย่างแน่ชัดได้ ยังคงต้องมีการตรวจสอบและศึกษาต่อไป

3. วัคซีน VS โอไมครอน

CEO ของบริษัท Moderna เตือนว่าวัคซีนป้องกันโควิด-19 ที่มีอยู่มีแนวโน้มว่าจะมีประสิทธิภาพในการต้านไวรัสโอไมครอน น้อยกว่ามาก เมื่อเทียบกับวัคซีนตัวก่อนๆ ซึ่งเกิดจากการกลายพันธุ์อย่างมากในโปรตีนสไปค์ของโอไมครอน

** โปรตีนสไปค์ เป็นส่วนหนามของตัวไวรัส ที่ใช้บุกรุกเซลล์ในร่างกายของเรา **

แล้วการกลายพันธุ์ของโปรตีนสไปค์ในโอไมครอน น่ากลัวยังไง ?
จำนวนการกลายพันธุ์ที่สูงในโปรตีนสไปค์ของโอไมครอน ซึ่งเชื่อกันว่าอยู่ระหว่าง 26 ถึง 32 นั้นอาจเกี่ยวข้องกับทำให้ประสิทธิภาพของวัคซีนลดลง WHO กล่าวว่า เนื่องจากวัคซีนโควิด-19 ในปัจจุบัน ทั้งวัคซีน mRNA เช่น Moderna และ Pfizer/BioNTech และวัคซีนไวรัส เช่น AstraZeneca ทำงานโดยการผลิตโปรตีนสไปค์ ที่เหมือนกับของโคโรน่าไวรัสภายในร่างกาย เพื่อให้ระบบภูมิคุ้มกันโจมตี
หมายความว่าการกลายพันธุ์ของโปรตีนสไปค์ในโอไมครอน จะลดทอนประสิทธิภาพการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันของร่างกายเราได้นั่นเอง

ถึงอย่างไรก็ตาม วัคซีน mRNA อย่าง Moderna และ Pfizer/BioNTech ถูกสร้างขึ้นด้วยเทคโนโลยีที่สามารถดัดแปลงได้อย่างรวดเร็ว นักวิทยาศาสตร์ของไฟเซอร์ได้กล่าวเอาไว้ว่า พวกเขาสามารถปรับวัคซีนปัจจุบันได้ภายในหกสัปดาห์ และจัดส่งชุดแรกได้ภายใน 100 วัน

4. การตรวจหาเชื้อและโอไมครอน

องค์การอนามัยโลก (WHO) กล่าวว่าการตรวจ RT-PCR สามารถตรวจพบการติดเชื้อโอไมครอนได้ ซึ่งขณะนี้ อยู่ในระหว่างการศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมและดำเนินการ เพื่อดูว่า การตรวจประเภทอื่นสามารถตรวจพบเชื้อตัวนี้หรือไม่
แต่อย่างไรก็ตามห้องปฏิบัติการหลายแห่งระบุว่า สําหรับการตรวจ RT-PCR ที่ตรวจไวรัสโควิด-19 พร้อมกัน 3 ยีน จะมียีน "S" ที่อาจจะตรวจจับไม่ได้ เนื่องจากมีการกลายพันธุ์ไปมาก (S dropout) ทำให้ WHO กล่าวว่าข้อสังเกตนี้ สามารถใช้เป็นตัวคัดกรองตัวอย่างต้องสงสัยในสายพันธุ์โอไมครอนได้

ในส่วนของ ATK ศูนย์จีโนมทางการแพทย์ รพ.รามาธิบดี ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า การวินิจฉัยโอไมครอนนั้น ทางห้องปฏิบัติการในปัจจุบันยังคงตรวจพบสายพันธุ์นี้ได้ด้วยชุดตรวจ ATK และ RT-PCR

นอกจากนั้น ศ.น.พ. มานพ พิทักษ์ภากร ได้ให้สัมภาษณ์กับ The Standard ไว้ว่า การตรวจ RT-PCR นั้นต้องขึ้นอยู่กับแลปว่าใช้วิธีการตรวจแบบไหน เนื่องจากตัวเชื้อนั้นมีการกลายพันธุ์ แต่ในส่วนของ ATK นั้น มีผลวิจัยจากเยอรมันว่าสามารถตรวจเจอโอไมครอนได้ เนื่องจาก ATK จะตรวจหาโปรตีนนิวคลีโอแคปซิด (Nucleocapsid protein) ซึ่งมีการกลายพันธุ์ที่น้อยกว่าในส่วนของโปรตีนสไปค์

แล็บเยอรมนีเปิด 3 ยี่ห้อถูกนำมาทดสอบหา "สายพันธุ์โอไมครอน"

งานวิจัยชิ้นแรก นำโดย ศ.ดร.ซานดรา ซีเช็ก แพทย์ นักไวรัสวิทยา และผู้อำนวยการสถาบันไวรัสวิทยาการแพทย์โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแฟรงก์เฟิร์ต เยอรมนี ได้นำชุดตรวจ ATK แต่ละยี่ห้อมาทดสอบกับตัวอย่างที่สว็อบ (Swab) มาจากจมูกและลำคอของผู้ติดเชื้อโควิด-19 สายพันธุ์โอไมครอน จากนั้นเธอได้ทวีตข้อความและภาพผ่านทวิตเตอร์ของเธอ ระบุว่า “การทดสอบด้วยชุดตรวจแอนติเจน 3 ยี่ห้อ ซีเมนส์ (Siemens), โฟลว์เฟล็กซ์ (Flowflex) และโรช (Roche) ตรวจผลเป็นบวกได้เช่นกันและทำงานได้กับสายพันธุ์โอไมครอน” นั่นเอง

ถึงแม้ว่าเชื้อตัวนี้จะยังไม่เข้ามาในประเทศไทย แต่ว่าเราต้องอย่าลืมว่า ในไทยนั้นยังมีโควิดอีกหลายสายพันธุ์ที่เรายังต้องเฝ้าระวัง ไม่ว่าจะเป็น สายพันธุ์เดลต้า หรือ อัลฟ่า ที่ก็น่ากลัวไม่แพ้สายพันธุ์ใหม่เลยทีเดียว ไม่ว่าจะเป็นสายพันธุ์ไหน เราก็ยังคงต้องป้องกันตัวเองอยู่เสมอ

Agnos มีการให้บริการตรวจโควิด-19 ทั้งในรูปแบบของ RT-PCR และ ATK รวมถึงตรวจภูมิคุ้มกันหลังฉีดวัคซีน โดยแลปตรวจยืนยันว่าน้ำยาตรวจ RT-PCR ของแลปสามารถตรวจพบเชื้อสายพันธ์ุโอไมครอน (Omicron) ได้

ลงทะเบียนจองตรวจทุกแพ็กเกจได้เลยที่ https://bit.ly/3luzIHg