ฟ้าทะลายโจร ป้องกันโควิด-19 จริงไหม?

ไขข้อข้องใจ... “ฟ้าทะลายโจร” ป้องกันและรักษาโควิด-19 ได้จริงรึเปล่านะ?

หลังจากเป็นข่าวในสัปดาห์ที่ผ่านมาทำเอาเกษตรกรที่ปลูกฟ้าทะลายโจรยิ้มกันทั่วหน้าเมื่อราคาฟ้าทะลายโจรแพงขึ้นถึง 3เท่า! ทั้งแบบสดและแปรรูป เป็นความสำเร็จอีกก้าวของไทยเมื่อการวิจัยพบว่าเจ้าสมุนไพรใบเขียวรสขมปี๋นี้ สามารถใช้เพื่อบรรเทาอาการไข้หวัดจากโรคโควิด-19 ได้ แต่สิ่งใดมีคุณย่อมมีโทษ วันนี้ Agnos จึงรวบรวมข้อสรุปจากผู้เชี่ยวชาญและหน่วยงานด้านการแพทย์ต่าง ๆ มาไขข้อสงสัยให้กับทุกคน ว่าจริงๆแล้วฟ้าทะลายช่วยอะไรได้บ้างและมีโทษ, ข้อควรระวังหรือข้อห้ามในการใช้อย่างไร

ฟ้าทะลายโจร คืออะไร?

ฟ้าทะลายโจร หรือ Andrographis paniculate
เป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์เย็น ใช้บรรเทาอาการไข้หวัด แก้ไอ และเจ็บคอ
ซึ่งมีการวิจัยว่าสามารถช่วยบรรเทาอาการไอ เจ็บคอ
จากการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนต้นได้เป็นอย่างดี
โดยฟ้าทะลายโจรจะช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้ต่อสู้กับเชื้อไวรัสไข้หวัด
จึงช่วยบรรเทาอาการและอาจป้องกันไข้หวัดได้

แล้วโรคโควิด-19 ที่เป็นโรคติดเชื้อทางเดินหายใจจากไวรัส
เหมือนไข้หวัดยาฟ้าทะลายโจรจะสามารถช่วยได้รึเปล่านะ?

จากการวิจัยในหลอดทดลองพบว่าสาร “แอนโดรกราโฟไลด์”
จากฟ้าทะลายโจรสามารถยับยั้งการเติบโตของไวรัสโรคโควิด 19
และลดการอักเสบรุนแรงได้ และในไทยได้มีการทดลองรักษาผู้ป่วยโควิด
ที่มีอาการน้อยและไม่มีอาการ พบว่าส่วนใหญ่มีอาการดีขึ้น
และไม่พบผลข้างเคียงที่รุนแรง
ดังนั้นหากไม่มีข้อห้ามในการใช้ก็สามารถรับประทานได้

แล้วข้อห้ามเหล่านั้นคืออะไร?

ฟ้าทะลายโจร มีข้อห้ามและข้อควรระวังในภาวะต่าง ๆ คือ

- ห้ามใช้ในผู้หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร อาจทำให้แท้งได้

- ห้ามใช้ในผู้ป่วยเจ็บคอจากเชื้อแบคทีเรีย มีตุ่มหนองในคอ ไข้สูง

- ห้ามใช้ในผู้ที่แพ้ฟ้าทะลายโจร

- ไม่ควรใช้ติดต่อกันนาน เพราะอาจทำให้มีอาการชามือเท้า เป็นพิษต่อตับและไตได้

- ระวังในการใช้ร่วมกับยาละลายลิ่มเลือดวาร์ฟาริน และยาต้านเกล็ดเลือด แอสไพริน และโคลพิโดเกรล เพราะอาจทำให้เกิดเลือดออกผิดปกติได้ ·       ระวังในผู้ป่วยโรคภูมิคุ้มกัน เช่น SLE, multiple sclerosis และรูมาตอยด์ อาจทำให้โรคกำเริบได้

- หลีกเลี่ยงการใช้ในผู้ที่ได้รับยากดภูมิ
เพราะฟ้าทะลายโจรลดฤทธิ์ยาได้ ฟ้าทะลายโจรป้องกันการติดเชื้อโควิด 19 ได้หรือไม่? จากการวิจัยว่าการรับประทานฟ้าทะลายโจร 20 มก.ต่อวันติดต่อกันไม่เกิน 5 วัน หยุด 2 วัน และต่อเนื่องไม่เกิน 3 เดือน สามารถบรรเทาอาการไข้หวัดได้ แต่ในปัจจุบันยังไม่มีการวิจัยกับโรคโควิด 19  จึงยังต้องมีการศึกษาต่อไป อย่างไรก็ตามหากไม่มีข้อห้าม การรับประทานฟ้าทะลายโจรก็อาจมีประโยชน์ได้ ข้อสำคัญคือ!!! หากสงสัยว่าตนเองติดเชื้อโรคโควิด 19 หรือรับประทานฟ้าทะลายโจรแล้วอาการไม่ดีขึ้นใน 3 วันแนะนำให้พบแพทย์เพื่อตรวจรักษาเพิ่มเติม เพราะอาจเป็นปอดอักเสบจากโรคโควิด 19 ที่อันตรายถึงชีวิต หรือเป็นโรคอื่นที่ต้องใช้การรักษาอื่นได้

แล้วอาการแบบนี้เป็นโรคโควิด 19 หรือเปล่านะ ?
ตอนนี้ Agnos  มี feature “ตรวจความเสี่ยงโควิด-19”
ที่สามารถติดต่อหน่วยงานสาธารณสุขได้โดยไม่ต้องออกจากบ้าน
ไปเสี่ยงกับการติดเชื้อเพิ่มเติม โดยทำได้ง่าย ๆ ไม่กี่นาที
ก็สามารถรู้ได้ว่าเสี่ยงเป็นโรคโควิด -19 แค่ไหน

และยังมีคำแนะนำในการดูแลตัวเองเบื้องต้นให้ด้วยนะ
นอกจากคัดกรองโรคโควิด-19 แล้ว Agnos ยังช่วยคัดกรอง
อาการไม่สบายต่างๆ  และให้คำแนะนำในการดูแลตัวเอง
จนไปถึงการปรึกษารับยากับเภสัชกรที่ร้านขายยาใกล้บ้านได้ด้วย

ทำให้ไม่ต้องไปรพ. ที่มีความเสี่ยงในการรับเชื้ออีกด้วยนะ
สามารถดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน Agnos และใช้บริการได้ฟรี ที่
https://bit.ly/3UttzK3

Reference:

1. https://www.hfocus.org/content/2021/04/21423  

2. https://www.hfocus.org/content/2021/04/21448 3. https://med.mahidol.ac.th/altern_med/th/km/19jun2020-1729

รศ.ดร.มยุรี ตั้งเกียรติกำจาย สาขาวิชาเภสัชกรรมคลินิก คณธเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ . โดย อ. นพ.ธีรภัทร์ เธียรโชติ นายแพทย์ชำนาญการ แพทย์เฉพาะทางสาขาเวชศาสตร์ครอบครัว