ข้อเท้าเคล็ด (Ankle sprain unspecified)
ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค
ข้อเท้าเคล็ด เป็นภาวะที่พบได้บ่อยในการบาดเจ็บของข้อเท้า โดยต้นเหตุของการบาดเจ็บมักเกิดจากการที่เท้ายึดติดกับพื้นในขณะที่ข้อเท้ามีการบิดไม่ว่าจากแรงเฉื่อยของตัวหรือจากน้ำหนักตัว ส่งผลให้เกิดการบิดหมุนของข้อเท้าเกิดการฉีกขาดของเส้นเอ็นของข้อเท้า มักสามารถแบ่งความรุนแรงออกเป็นระดับต่างๆ เช่น การขาดสมบูรณ์หรือการขาดบางส่วน นอกจากนั้นการประเมินการบาดเจ็บร่วม ดังเช่น ภาวะที่ความรุนแรงของการฉีกขาดของเส้นเอ็นข้างเคียงที่ถัดไปฉีกขาดร่วมด้วยหรือไม่ ซึ่งอาจมีผลต่อความมั่นคงของข้อเท้า รวมถึงข้อบริเวณใต้ข้อเท้าด้วย
อาการของโรค
- ปวดบวมข้อเท้าบริเวณด้านข้าง
- การบวมเฉพาะจุดของข้อเท้าไปจนถึงบวมรอบข้อเท้า
- การเดินลงน้ำหนักได้ไม่เต็มที่จนถึงการเดินลงน้ำหนักไม่ได้เลย
แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค
ใช้การซักประวัติและตรวจร่างกายเป็นหลัก แพทย์อาจพิจารณาส่งเอกซเรย์เพิ่ม ในกรณีที่สงสัยมีการแตกหักของกระดูกบริเวณข้อเท้าร่วมด้วย หรือในกรณีที่การรักษาเบื้องต้นแล้วไม่ดีขึ้น อาจมีการทำ MRI เพื่อดูเส้นเอ็นบริเวณข้อเท้าเพิ่มเติม
แนวทางการดูแลรักษา
- ช่วงที่ 1 ลดอาการปวด บวม และป้องกันไม่ให้เส้นเอ็น ไดรับบาดเจ็บเพิ่มขึ้น โดยการพักผ่อนและการทานยาแก้ปวดเพื่อบรรเทาอาการ
- ช่วงที่ 2 การทำกายภาพเพื่อเพิ่มพิสัยการเคลื่อนไหวของข้อเท้า และป้องกันไม่ให้เส้นเอ็นข้อเท้าได้รับบาดเจ็บ โดยช่วงนี้จะเริ่มปฏิบัติเมื่ออาการบวมลดลง
- ช่วงที่ 3 จุดประสงค์ในการรักษาช่วงนี้คือการป้องกันไม่ให้ได้รับบาดเจ็บซ้ํา โดยการเพิ่มกำลังกล้ามเนื้อรอบๆข้อเท้า การรักษาโดยการผ่าตัด การผ่าตัดรักษาข้อเท้าเคล็ดมักจะพิจารณาในกลุ่มที่ความรุนแรงมากหรือเอ็นข้อเท้าฉีกขาดโดยสมบูรณ์ ภาวะกระดูกแตกหักร่วมด้วย การที่มีการบาดเจ็บฉีกขาดในหลายๆ ส่วนของข้อเท้าร่วม และเจาะจงในกลุ่มที่อาจได้ประโยชน์จากการเย็บยึดให้ข้อเท้าให้มีความมั่นคง เช่น ในกลุ่มนักกีฬาซึ่งจะคาดหวังผลในการผ่าตัดที่ดีกว่าการรักษาแบบไม่ผ่าตัด ในผู้ป่วยที่ไม่ใช่นักกีฬาจึงมักได้รับการรักษาโดยการไม่ผ่าตัดก็เพียงพอ
แพทย์เฉพาะทางแนะนำ
ศัลยแพทย์กระดูกและข้อ, กุมารแพทย์ โรคข้อ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี
ข้อควรระวัง
ในคนที่ข้อเท้าเคล็ด ถ้ามีลักษณะของการบวมของข้อมาก ปวดมาก หรือลงน้ำหนักที่เท้านั้นไม่ได้เลย ควรเข้าไปตรวจเพิ่มเติมที่โรงพยาบาลเพื่อป้องกันผลแทรกซ้อนที่รุนแรง
ข้อมูลเพิ่มเติม
https://www.samitivejhospitals.com/article/detail/ข้อเท้าเคล็ด https://www.samitivejchinatown.com/th/health-article/Ankle-Sprain-Treatment