หัวใจเต้นผิดจังหวะ (Cardiac arrhythmia)

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค

หัวใจเต้นผิดจังหวะ คือ ภาวะผิดปกติที่เกิดจากการก่อกำเนิดสัญญาณไฟฟ้าหัวใจผิดปกติ หรือมีการนำสัญญาไฟฟ้าภายในห้องหัวใจผิดปกติ ซึ่งส่งผลให้เกิดภาวะหัวใจเต้นเร็ว เต้นช้า หรือเต้นไม่สม่ำเสมอ สาเหตุของภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ

1. ภาวะที่เป็นมาแต่กำเนิดหรือเป็นโรคทางพันธุกรรม เช่น โรคใหลตาย (Brugada syndrome)
2. ภาวะที่เกิดขึ้นมาภายหลัง ซึ่งอาจส่งผลต่อการทำงานของหัวใจ ได้แก่

• เกลือแร่ในเลือดผิดปกติ
• โรคหัวใจชนิดต่างๆ เช่น ผนังหัวใจรั่ว หลอดเลือดหัวใจตีบตัน
• การเสื่อมชราหรือการทำงานที่ลดลงของเซลล์หัวใจ

อาการของโรค

• ใจสั่น ใจเต้นแรง ใจเต้นเร็ว
• เหนื่อยง่าย หายใจหอบ
• เจ็บแน่นหน้าอก
• หน้ามืด ตาลาย วูบ เป็นลมหมดสติ
• หัวใจหยุดเต้น
• ไม่มีอาการ หรือตรวจพบโดยบังเอิญ

แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค

อาศัยการซักประวัติ ตรวจร่างกาย ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ รวมถึงเจาะเลือดเพื่อตรวจระดับเกลือแร่ในเลือด ระดับเอนไซม์กล้ามเนื้อหัวใจ และตรวจอัลตร้าซาวนด์หัวใจ หากการตรวจเบื้องต้น ไม่ได้การวินิจฉัย และผู้ป่วยยังมีอาการอยู่ อาจต้องใช้อุปกรณ์บันทึกจังหวะการเต้นของหัวใจ 24 ชั่วโมง (Holter Monitor) หรือการตรวจด้านสรีรวิทยาไฟฟ้าหัวใจ (Electrophysiology Study) เพิ่มเติม

แนวทางการดูแลรักษา

การรักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะสามารถทำได้หลายวิธี ขึ้นกับชนิดของโรค ความรุนแรง สาเหตุการเกิด ปัจจัยกระตุ้น อาชีพและกิจกรรมการใช้ชีวิตของผู้ป่วย โดยสามารถแบ่งได้เป็น

1. การรักษาหัวใจเต้นเร็ว (Tachycardia) เช่น รักษาด้วยยาควบคุมอัตราการเต้นหัวใจ การจี้ไฟฟ้าหัวใจ หรือใส่เครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจอัตโนมัติ (AICD)
2. การรักษาหัวใจเต้นช้า (Bradycardia) เช่น ใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ (Pacemaker)
3. การรักษาหัวใจเต้นไม่สม่ำเสมอ (Irregular cardiac rhythm) เช่น รักษาด้วยยาควบคุมการเต้นหัวใจ หรือการจี้ไฟฟ้าหัวใจ

แพทย์เฉพาะทางแนะนำ

อายุรแพทย์หัวใจ, กุมารแพทย์ โรคหัวใจ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี

ข้อควรระวัง

หากมีอาการต่อไปนี้ควรรีบพบแพทย์ทันที

• หอบหายใจเร็วอกกระเพื่อม หายใจไม่ออก หรือหายใจเร็วตื้น
• เจ็บแน่นหน้าอก
• หน้ามืด หรือเป็นลมหมดสติ

ข้อมูลเพิ่มเติม

https://www.rajavithi.go.th/rj/?p=4626
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/heart-arrhythmia/symptoms-causes/syc-20350668#:~:text=A%20heart%20arrhythmia%20(uh%2DRITH,slow%20(bradycardia)%20or%20irregularly.