ภาวะเลือดเป็นกรดจากเบาหวาน (Diabetic ketoacidosis)

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค

ภาวะคิโตซิส หรือภาวะเลือดเป็นกรด เป็นภาวะที่มีระดับน้ำตาลและคีโตนในเลือดสูงจากเบาหวาน เกิดจากการที่ร่างกายไม่สามารถใช้น้ำตาลเป็นพลังงานได้ จึงย่อยสลายไขมัน เพื่อนำมาเป็นแหล่งพลังงานทดแทน แต่ได้สารคีโตนซึ่งเป็นกรดออกมาร่วมด้วย จัดเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ ที่ต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาลทันที เพราะอาจทำให้หมดสติหรือเสียชีวิตได้ พบได้ทั้งในผู้ป่วยที่มีเบาหวานชนิดที่ 1 และ 2 ภาวะเลือดเป็นกรดนี้สามารถเกิดร่วมกับ ภาวะความเข้มข้นเลือดสูงจากเบาหวาน (Hyperosmolar hyperglycemic state) ได้ ปัจจัยกระตุ้นให้ผู้ป่วยเบาหวานเกิดภาวะนี้ เช่น การติดเชื้อ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด ตับอ่อนอักเสบ การขาดยาเบาหวาน อุบัติเหตุ การดื่มสุรา ฯลฯ

อาการของโรค

• ปัสสาวะออกมาก กระหายน้ำ น้ำหนักลดอย่างรวดเร็ว
• คลื่นไส้ อาเจียน
• ปวดท้อง
• หายใจลึก หอบเหนื่อย อกกระเพื่อม
• ลมหายใจมีกลิ่นเปรี้ยวหรือกลิ่นผลไม้

แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค

อาศัยอาการ ร่วมกับผลตรวจเลือดเพื่อดูระดับน้ำตาลซึ่งมักจะมากกว่า 250 มก./ดล. ความเป็นกรด และค่าคีโตน และ/หรือ ผลตรวจปัสสาวะ เพื่อดูค่าคีโตน

แนวทางการดูแลรักษา

ให้สารน้ำปริมาณมากร่วมกับอินซูลินเข้าทางหลอดเลือดดำ เพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือด และแก้ไขความเป็นกรดในเลือด ในขณะเดียวกัน จะมีการควบคุมเกลือแร่ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม

แพทย์เฉพาะทางแนะนำ

อายุรแพทย์ต่อมไร้ท่อ, กุมารแพทย์ ระบบต่อมไร้ท่อ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี

ข้อควรระวัง

ภาวะเลือดเป็นกรดจากเบาหวาน (Diabetic ketoacidosis) เป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ ผู้ป่วยที่มีอาการและความเสี่ยงเข้าได้กับโรคนี้ควรพิจารณาไปโรงพยาบาลโดยด่วน

ข้อมูลเพิ่มเติม

https://www.praram9.com/articles/dka-diabetic-ketoacidosis/ https://www.dmthai.org/index.php/knowledge/for-normal-person/health-information-and-articles/health-information-and-articles-old-3/856-diabetic-ketoacidosis-and-hyperosmolar-hyperglycemic-syndrome-review-of-acute-decompensated-diabetes-in-adult-patients