ตาแห้ง (Dry eyes)

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค

ตาแห้ง เป็นภาวะที่พบได้บ่อยและพบได้ในทุกเพศทุกวัย แม้ว่าจะดูเหมือนไม่ใช่อาการรุนแรง แต่การปล่อยทิ้งไว้ในระยะยาวโดยไม่ทำการรักษาจะทำให้อาการเคืองตารุนแรงยิ่งขึ้น จนอาจเกิดการอักเสบและการดึงรั้งของเปลือกตาทำให้ขนตาลงมาทิ่มตา ซึ่งหากเกิดการระคายเคืองจนกระจกตาเป็นแผลอาจต้องทำการผ่าตัดแก้ไขในที่สุด สาเหตุของตาแห้ง เช่น

• ความเสื่อมของต่อมน้ำตาไมโบเมียน ซึ่งเป็นต่อมที่อยู่ที่เปลือกตา ทำหน้าที่สร้างน้ำตามาหล่อลื่นดวงตา
• ความไม่สมดุลของฮอร์โมนในร่างกาย โดยเฉพาะในเพศหญิง ทำให้คุณภาพของน้ำตาลดลง
• การใส่คอนแทคเลนส์
• อาการภูมิแพ้ที่ตาซึ่งอาจเกิดจากสิ่งแวดล้อมที่มีฝุ่น ควัน มลภาวะ
• พฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น การจ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือสมาร์ทโฟนเป็นเวลานานเกินไป
• การใช้ยาบางประเภท เช่น ยาคุมกำเนิด ยาแก้แพ้ ยาต้านซึมเศร้า ยาลดความดันโลหิตบางชนิด เป็นต้น

อาการของโรค

• คันตา แสบตา ระคายเคืองตา
• มีความรู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมคล้ายทรายหรือฝุ่นอยู่ในตา
• แพ้แสง แพ้ลม
• บริเวณตาขาวมีสีแดงจากการอักเสบ ขอบเปลือกตาแดง
• ตามัวในบางขณะ
• รู้สึกไม่สบายตาเมื่อตื่นนอน

แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค

การซักประวัติผู้ป่วย เช่น อาการ ประวัติสุขภาพ ประวัติการใช้ยา เป็นต้น เพื่อประเมินปัจจัยเสี่ยงที่มีผลให้เกิดภาวะตาแห้ง การตรวจอื่นๆ เช่น

• การตรวจดูคุณภาพของน้ำตา
• การตรวจวัดปริมาณน้ำตา
• การตรวจต่อมน้ำตาไมโบเมียนด้วยกล้องชนิดพิเศษ เพื่อดูความเสียหายของต่อมน้ำตา

แนวทางการดูแลรักษา

• การใช้น้ำตาเทียมเพิ่มความชุ่มชื้นให้ดวงตา
• การใช้ยาหยอดตากลุ่มสเตียรอยด์ เพื่อลดการอักเสบของผิวเยื่อบุตา และช่วยบรรเทาอาการคันระคายเคืองตา แต่การใช้ยากลุ่มนี้จะต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์และใช้เป็นช่วงเวลาสั้นๆ เท่านั้น
• การทำความสะอาดเปลือกตาด้วยน้ำยาพิเศษ เพื่อกำจัดเชื้อโรคหรือสิ่งสกปรกที่อยู่บริเวณรอบเปลือกตา
• การประคบน้ำอุ่นอุณหภูมิประมาณ 41-43 องศาเซลเซียสเป็นประจำเช้า-เย็น
• การนวดและทำความสะอาดเปลือกตา (การกดรีดไขมันตามแนวการวางตัวของต่อมไมโบเมียนที่ขอบเปลือกตา)
• การปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต ลดการเพ่งหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือสมาร์ทโฟน และพักสายตาเป็นระยะๆ

แพทย์เฉพาะทางแนะนำ

จักษุแพทย์, กุมารแพทย์ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี

ข้อควรระวัง

หากปล่อยให้มีภาวะตาแห้งโดยไม่ทำการรักษา อาจส่งผลให้เกิดภาวะอื่นๆ ตามมา เช่น การอักเสบของเปลือกตา, การดึงรั้งของเปลือกตาทำให้ขนตาลงมาทิ่มตา หรือกระจกตาเป็นแผล

ข้อมูลเพิ่มเติม

https://www.bumrungrad.com/th/conditions/dry-eyes https://www.siphhospital.com/th/news/article/share/665/DryEyes