ภาวะท้องนอกมดลูก (Ectopic pregnancy)
ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค
ภาวะท้องนอกมดลูก คือ การที่ตัวอ่อนทารกไปฝังตัวอยู่บริเวณอื่นที่ไม่ใช่ผนังมดลูก โดยมักเกิดขึ้นบริเวณท่อนำไข่ (ปีกมดลูก) ทำให้ตัวอ่อนไม่สามารถเจริญเติบโตต่อไปเป็นทารกได้ ซึ่งพบว่าการตั้งครรภ์นอกมดลูกเกิดขึ้นประมาณ 1 ในทุกๆ 50 ของการตั้งครรภ์ ปัจจัยเสี่ยงของการเกิดภาวะท้องนอกมดลูก เช่น การติดเชื้อของอวัยวะในระบบสืบพันธุ์ เคยทำหมันในผู้หญิง เคยมีประวัติท้องนอกมดลูกมาก่อน อายุมากกว่า 35 ปีขึ้นไป ใช้ยาคุมกำเนิดฉุกเฉิน การสูบบุหรี่ โดยทั่วไปแล้วการตั้งครรภ์นอกมดลูกไม่สามารถป้องกันได้ แต่คุณสามารถลดปัจจัยเสี่ยง เช่น ไม่สูบบุหรี่ ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ สวมถุงยางเพื่อป้องกันการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ เป็นต้น
อาการของโรค
จะมีอาการเหมือนการตั้งครรภ์ปกติในช่วงต้น เช่น ประจำเดือนขาด อาการเจ็บตึงหน้าอกหรือเต้านมคัด เมื่อยล้า คลื่นไส้ อาเจียน และปัสสาวะบ่อย เมื่อตัวอ่อนโตขึ้นจะมีอาการดังต่อไปนี้
- รู้สึกปวดท้องน้อยตรงกลาง หรือท้องน้อยด้านซ้ายขวาก็ได้
- มีเลือดออกทางช่องคลอด
- อาจมีการปวดร้าวไปที่อุ้งเชิงกราน ช่องท้อง หรือหลังส่วนล่างได้
แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค
อาศัยประวัติ การตรวจร่างกาย ตรวจภายใน ร่วมกับ
- การตรวจปัสสาวะเพื่อยืนยันการตั้งครรภ์
- การตรวจเลือดดูระดับฮอร์โมนการตั้งครรภ์
- อัลตราซาวนด์ เพื่อค้นหาทารกในครรภ์ที่เจริญเติบโตในมดลูกหรือที่อื่น ๆ
แนวทางการดูแลรักษา
การรักษาของการตั้งครรภ์นอกมดลูกนั้นแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับขนาดของตัวอ่อนทารก อายุครรภ์ และสัญญาณชีพของผู้ป่วย
- การใช้ยา การตั้งครรภ์นอกมดลูกในช่วงเริ่มต้นบางกรณีสามารถรักษาด้วยการฉีดยา เพื่อหยุดการเจริญเติบโตของตัวอ่อน และรอให้ตัวอ่อนฝ่อสลายไป
- การผ่าตัด เพื่อเอาตัวอ่อนที่ฝังตัวผิดที่ออก รวมถึงตัดเนื้อเยื่อที่ผิดปกติบริเวณท่อนำไข่ที่เกิดความเสียหายออกไปด้วย
แพทย์เฉพาะทางแนะนำ
สูตินรีแพทย์
ข้อควรระวัง
ในกรณีที่ตัวอ่อนโตขึ้นจนทำให้ปีกมดลูกแตก จะเกิดเลือดออกในช่องท้องจำนวนมาก เกิดภาวะช็อคจากการตกเลือด และเสียชีวิตได้ ดังนั้นหากสงสัยภาวะตั้งครรภ์นอกมดลูก ควรรีบไปปรึกษาสูตินรีแพทย์ เพื่อทำการตรวจเพิ่มเติมเสมอ
ข้อมูลเพิ่มเติม
https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/ท้องนอกมดลูก-2 https://www.nhs.uk/conditions/ectopic-pregnancy/#:~:text=An%20ectopic%20pregnancy%20is%20when,risk%20if%20the%20pregnancy%20continues.