ภาวะความเข้มข้นเลือดสูงจากเบาหวาน (Hyperosmolar hyperglycemic state)
ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค
คือภาวะเลือดมีความเข้มข้นสูงจากภาวะน้ำตาลในเลือดเกิน จัดเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ ที่ต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาลทันที เพราะอาจทำให้หมดสติหรือ เสียชีวิตได้ พบในผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 เป็นหลัก อาจเกิดพร้อมกับภาวะเลือดเป็นกรดจากเบาหวาน (Diabetic ketoacidosis) ได้ ปัจจัยกระตุ้นให้ผู้ป่วยเบาหวานเกิดภาวะนี้ เช่น การติดเชื้อ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด ตับอ่อนอักเสบ การขาดยาเบาหวาน อุบัติเหตุ การดื่มสุรา ฯลฯ
อาการของโรค
- ผู้ป่วยซึ่งมักจะซึมลง
- เรียกไม่ตอบ
- พูดคุยถามตอบไม่รู้เรื่อง
- หลับเยอะ
- อาจมีอาการเพ้อ
- บางรายอาจมีอาการชัก
- ตรวจร่างกายแล้วพบลักษณะของภาวะขาดน้ำ เช่น ตาโหลหรือตาลึก ผิวไม่เต่งตึง ปากแห้ง
แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค
อาศัยอาการ ร่วมกับผลตรวจเลือดเพื่อดูระดับน้ำตาลซึ่งมักจะมากกว่า 600 มก./ดล. ความเป็นกรด และ ค่าคีโตน และ/หรือ ผลตรวจปัสสาวะ เพื่อดูค่าคีโตน
แนวทางการดูแลรักษา
ให้สารน้ำปริมาณมากร่วมกับอินซูลินเข้าทางหลอดเลือดดำ เพื่อลดระดับน้ำตาลในเลือด และ แก้ไขภาวะความเข้มข้นเลือดสูง ในขณะเดียวกัน จะมีการควบคุมเกลือแร่ให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม
แพทย์เฉพาะทางแนะนำ
อายุรแพทย์ต่อมไร้ท่อ, กุมารแพทย์ ระบบต่อมไร้ท่อ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี
ข้อควรระวัง
ภาวะความเข้มข้นเลือดสูงจากเบาหวาน (Hyperosmolar hyperglycemic state) เป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ ผู้ป่วยที่มีอาการและความเสี่ยงเข้าได้กับโรคนี้ควรพิจารณาไปโรงพยาบาลโดยด่วน