น้ำตาลในเลือดต่ำ (Hypoglycemia)
ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค
น้ำตาลในเลือดต่ำ คือ ภาวะที่ร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดน้อยกว่า 70 mg/dl มักทำให้เกิดอาการใจสั่นอ่อนเพลีย ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำนั้นมีโอกาสเกิดขึ้นสูงกับผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ใช้ยาลดน้ำตาลหรือยาฉีดอินซูลิน (Insulin)
อาการของโรค
ผู้ป่วยแต่ละคนจะมีอาการที่แตกต่างกันไป อาการที่พบได้บ่อย ได้แก่
- เหงื่อแตกตัวเย็น
- อ่อนเพลีย ไม่มีแรง
- เวียนศีรษะ
- ตาพร่ามัว
- พูดจาสับสน
- หากมีอาการรุนแรง อาจจะชัก หรือหมดสติได้
แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค
อาศัยประวัติที่เข้าได้กับอาการของน้ำตาลในเลือดต่ำ ผลเลือด และอาการที่หายไปหลังจากทำการแก้ไขให้ระดับน้ำตาลสูงขึ้น
แนวทางการดูแลรักษา
หากผู้ป่วยมีอาการไม่รุนแรง คือ ไม่ซึม ไม่ชัก ให้เจาะน้ำตาลปลายนิ้วเพื่อยืนยันว่าเป็นอาการจากน้ำตาลในเลือดต่ำ (< 70 mg/dl) หากเป็นอาการดังกล่าวให้การรักษาดังนี้ (ถ้าไม่มีเครื่องเจาะน้ำตาลปลายนิ้ว ให้เริ่มการรักษาเบื้องต้นได้เลย)
- รับประทานอาหารที่มีน้ำตาล เช่น ลูกอม 3 เม็ด, น้ำส้มคั้น 180 มิลลิลิตร, ขนมปัง 1 แผ่น หรือกล้วย 1 ผล โดยให้เลือกทานอย่างใดอย่างหนึ่ง อาการมักดีขึ้นภายใน 20 นาที
- เจาะน้ำตาลปลายนิ้วติดตามค่า 20 นาทีหลังรับประทานอาหารข้างต้น
- เมื่ออาการดีขึ้น และผลการตรวจระดับน้ำตาลปลายนิ้วมากกว่าหรือเท่ากับ 80 mg/dl ให้รับประทานอาหารมื้อหลักต่อได้เลย หรือถ้าต้องรอเวลาอาหารมื้อหลักนานเกินกว่า 1 ชั่วโมง ให้รับประทานอาหารว่างไปก่อนได้ เพื่อป้องกันการเกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำซ้ำ หากมีอาการของน้ำตาลในเลือดต่ำเป็นประจำ ควรกลับไปพบแพทย์ก่อนวันนัด เพื่อหาสาเหตุและปรับขนาดยาเบาหวานให้เหมาะสม
แพทย์เฉพาะทางแนะนำ
อายุรแพทย์ต่อมไร้ท่อ, กุมารแพทย์ ระบบต่อมไร้ท่อ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี
ข้อควรระวัง
หากทานอาหารที่มีน้ำตาลตามตัวอย่างข้างต้นแล้วอาการยังไม่ดีขึ้นใน 20 นาที หรืออาการแย่ลง ควรไปพบแพทย์เพื่อให้การรักษาต่อไป
ข้อมูลเพิ่มเติม
https://www.bangkokhospital.com/content/hypoglycemia https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ