ถุงน้ำรังไข่ (PCOS)

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค

โรคถุงน้ำรังไข่ คือ ความผิดปกติที่มีถุงน้ำหลายใบเกิดขึ้นภายในรังไข่ ส่งผลให้การทำงานของรังไข่เสียไป เกิดความผิดปกติของระบบฮอร์โมนและระบบสืบพันธุ์ มีอาการแสดงของโรคแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล โดยภาวะนี้ถือเป็นสาเหตุหนึ่งของภาวะมีบุตรยากในเพศหญิง รวมถึงทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะครรภ์เป็นพิษ การคลอดก่อนกำหนด และการเป็นเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์อีกด้วย ปัจจุบันยังไม่ทราบถึงสาเหตุที่แท้จริงของการเกิดโรคถุงน้ำในรังไข่

อาการของโรค

• ประจำเดือนมาไม่ปกติ คือ มาห่าง หรือไม่มาติดต่อกันนานหลายเดือน
• มีขนเพิ่มขึ้นที่แขน ขา ตามลำตัว รวมถึงมีหนวด
• เป็นสิว ผิวมัน
• ศีรษะล้าน ผมบาง
• น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น
• ไข่ไม่ตก ทำให้มีบุตรยาก
• ตรวจพบถุงน้ำในรังไข่

แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค

อาศัยการซักประวัติผู้ป่วย การตรวจร่างกาย ตรวจภายใน และอัลตราซาวนด์ บางรายอาจตรวจเลือด เพื่อวัดระดับของฮอร์โมนเพศ และระดับน้ำตาลในเลือด

แนวทางการดูแลรักษา

การรักษาแบบไม่ใช้ยา

• ควบคุมน้ำหนักและการออกกำลังกายควบคู่ไปกับการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ การรักษาแบบใช้ยา
• ระดับฮอร์โมนที่ผิดปกติ รักษาโดยการรับประทานยาเม็ดคุมกำเนิดประเภทฮอร์โมน เพื่อปรับระดับฮอร์โมนให้ใกล้เคียงปกติ
• ภาวะไข่ไม่ตก สำหรับผู้ที่ต้องการมีบุตร แพทย์อาจพิจารณาฉีดยากระตุ้นการตกไข่ เพื่อช่วยรักษาภาวะมีบุตรยาก

แพทย์เฉพาะทางแนะนำ

สูตินรีแพทย์, กุมารแพทย์ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี

ข้อควรระวัง

ผู้ป่วยอาจมีความเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน รวมถึงโรคหัวใจและหลอดเลือดอื่นๆ สำหรับผู้ที่พบการหนาตัวของเยื่อบุโพรงมดลูกอาจสัมพันธ์กับมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกได้ การเข้ารับการตรวจวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ จึงมีความสำคัญ

ข้อมูลเพิ่มเติม

https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/polycystic-ovary-syndrome-pcos
https://w1.med.cmu.ac.th/obgyn/lecturestopics/topic-review/2213/