วัณโรคต่อมน้ำเหลือง (TB lymph node)

ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค

ต่อมน้ำเหลืองซึ่งเป็นต่อมที่มีอยู่ทั่วร่างกาย ภายในประกอบด้วยเซลล์เม็ดเลือดขาวมีหน้าที่สำคัญในการช่วยต่อสู้กับสิ่งแปลกปลอม เชื้อโรค เชื้อไวรัส และแบคทีเรียต่าง ๆ ต่อมน้ำเหลืองโตเป็นอาการบ่งบอกถึงความผิดปกติที่เกิดขึ้น ส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากการติดเชื้อ หนึ่งในการติดเชื้อที่พบได้บ่อยในประเทศไทยคือเชื้อวัณโรค ต่อมน้ำเหลืองที่เกิดจากเชื้อวัณโรค สามารถโตที่ตำแหน่งใดของร่างกายก็ได้ แต่พบได้บ่อยที่บริเวณคอและเหนือกระดูกไหปลาร้า

อาการของโรค

คลำได้ต่อมน้ำเหลืองที่โตขึ้น ก้อนมักจะโตช้าๆ ระยะเวลานานกว่าสองสัปดาห์ ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะทั่วไป จะมีอาการปวดหรือไม่ก็ได้ หากมีอาการไข้ต่ำๆเรื้อรัง เบื่ออาหาร น้ำหนักลด เหงื่อออกช่วงเวลากลางคืน จะทำให้คิดถึงภาวะนี้มากขึ้น บางครั้งอาจพบร่วมกับการติดเชื้อวัณโรคที่อวัยวะอื่น เช่น วัณโรคที่ปอด ซึ่งจะมีอาการไอเรื้อรัง ไอเป็นเลือด

แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค

อาศัยการซักประวัติ ตรวจร่างกาย มักทำเอกซเรย์ปอดเพื่อหาการติดเชื้อวัณโรคที่ตำแหน่งอื่น หากยังไม่ได้ข้อสรุป อาจต้องต้องตรวจชิ้นเนื้อต่อมน้ำเหลืองเพิ่มเติม

แนวทางการดูแลรักษา

กินยาต้านวัณโรคหลายชนิดร่วมกัน โดยจะต้องกินยาอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้กำจัดเชื้อได้หมด และป้องกันการเกิดเชื้อดื้อยา

แพทย์เฉพาะทางแนะนำ

อายุรแพทย์โรคติดเชื้อ, กุมารแพทย์ โรคติดเชื้อ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี

ข้อควรระวัง

อาการบางอาการของวัณโรคต่อมน้ำเหลืองจะคล้ายคลึงกับอาการต่อมน้ำเหลืองโตจากมะเร็ง แต่การตรวจชิ้นเนื้อจะช่วยแยกสองภาวะจากกัน ควรรีบพบแพทย์เมื่อมีอาการดังนี้

• ต่อมน้ำเหลืองบวมโตขึ้นอย่างรวดเร็ว
• ก้อนที่คอแตกออกเป็นแผล หรือมีหนองแตกออกมา
• มีไข้สูงลอย
• มีอาการกลืนลำบากหรือหายใจลำบาก

ข้อมูลเพิ่มเติม

https://mahosot.com/วัณโรคต่อมน้ําเหลือง.html            https://www.phyathai.com/article_detail/2942/th/“วัณโรค”_ตัวร้าย_แม้เป็นได้...ก็หายได้_?branch=PYT3