ก้อนของต่อมไทรอยด์ (Thyroid nodule)
ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค
ก้อนที่ต่อมไทรอยด์เพียงก้อนเดียว อาจเป็นโรคต่างๆได้ ดังนี้
- คอพอก หรือ คอหอยพอก (nodular goiter) พบได้ร้อยละ 50 - 60 ของก้อนที่ต่อมไทรอยด์ ซึ่งในระยะเริ่มต้นจะตรวจพบลักษณะเป็นก้อนเดี่ยว แต่เมื่อเวลาผ่านไป จะพบการโตขึ้นของต่อมไทรอยด์เป็นก้อนหลายก้อนได้
- เนื้องอกชนิดไม่ร้ายของต่อมไทรอยด์ (thyroid adenoma) พบได้ประมาณร้อยละ 20 - 30
- เนื้องอกต่อมไทรอยด์ที่เป็นพิษร่วมด้วย (toxic adenoma) เป็นเนื้องอกที่สามารถผลิตฮอร์โมนได้ (แต่ไม่ใช่มะเร็ง) พบได้ไม่บ่อย
- มะเร็งของต่อมไทรอยด์ (thyroid carcinoma) พบได้ร้อยละ 10 - 15 ในระยะเริ่มต้นจะเป็นก้อนเดี่ยว ขนาดเล็ก และโตขึ้นเรื่อยๆ ก่อนที่จะมีการแพร่กระจายเป็นก้อนหลายก้อนในเนื้อต่อมไทรอยด์ หรือแพร่กระจายไปที่อื่น เช่น ที่ต่อมน้ำเหลือง
อาการของโรค
คลำได้ก้อนที่บริเวณต่อมไทรอยด์ข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง ขยับตามการกลืน โดยตำแหน่งของต่อมไทรอยด์จะอยู่ล่างต่อกระดูกคอหอยหรือลูกกระเดือก โดยปกติจะแบนและคลำต่อมไทรอยด์ไม่ได้
แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค
อาศัยการซักประวัติและการตรวจร่างกาย ร่วมกับการตรวจเพิ่มเติม เช่น
- ตรวจระดับฮอร์โมนไทรอยด์
- อัลตราซาวนด์หรือเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ดูต่อมไทรอบด์
- เจาะเนื้อเยื่อจากก้อนต่อมไทรอยด์ไปตรวจทางพยาธิวิทยา
แนวทางการดูแลรักษา
แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับผลตรวจชิ้นเนื้อหรือผลตรวจทางรังสี หากไม่มีเนื้อร้าย ก็สามารถเฝ้าดูอาการและสุ่มเจาะเนื้อเยื่อเป็นระยะๆ ได้ แต่หากตรวจพบเนื้อร้ายก็ต้องทำการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ออกบางส่วนหรือออกทั้งหมด หรืออาจมีการฉายแสง เคมีบำบัดร่วมด้วย อย่างไรก็ตามการเลือกวิธีรักษาขึ้นอยู่กับการปรึกษาหารือระหว่างแพทย์และผู้ป่วยเพื่อหาวิธีที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยในแต่ละราย แต่หากมีอาการของไทรอยด์เป็นพิษหรือระดับฮอร์โมนอยู่ในเกณฑ์ผิดปกติ อาจต้องได้รับการรักษาด้วยยา และตามด้วยการผ่าตัด
แพทย์เฉพาะทางแนะนำ
หู คอ จมูก, กุมารแพทย์ ระบบต่อมไร้ท่อ กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี
ข้อควรระวัง
หากมีอาการเสียงแหบ กลืนลำบาก สำลัก หรือก้อนใหญ่ขึ้นจนหายใจไม่สะดวกร่วมด้วย อาจต้องระวังว่าเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์ ควรปรึกษาแพทย์โดยเร็ว
ข้อมูลเพิ่มเติม
www.siphhospital.com/th/news/article/share/979
https://theworldmedicalcenter.com/th/new_site/health_article/detail/?page=ก้อนที่ต่อมไทรอยด%E0%B9%9C-thyroid-nodules