หลอดเลือดอัณฑะขอด (Varicocele)
มีลูกยาก หรือว่าเพราะหลอดเลือดอัณฑะขอด?
ข้อมูลโรคและสาเหตุการเกิดโรค
Varicocele หรือภาวะหลอดเลือดดำอัณฑะขอด เป็นภาวะที่หลอดเลือดดำในถุงอัณฑะบวมหรือขยายตัวขึ้น ซึ่งอาจส่งผลให้อัณฑะผลิตอสุจิได้น้อยและอสุจิมีคุณภาพต่ำลง และอาจทำให้เกิดภาวะมีบุตรยากหรือส่งผลให้ลูกอัณฑะหดตัวลง ทั้งนี้ ผู้ป่วยส่วนใหญ่อาจมีอาการที่ค่อย ๆ ดีขึ้นเองโดยไม่จำเป็นต้องรับการรักษา แต่หากอาการยังคงอยู่ ผู้ป่วยอาจเข้ารับการรักษาด้วยการผ่าตัดได้
อาการของโรค
หลอดเลือดอัณฑะขอด ไม่จำเป็นต้องทำให้เกิดอาการเสมอไป แต่ถ้ามีอาการจะมีอาการดังต่อไปนี้
- มีอาการปวดบริเวณอัณฑะ โดยจะมีอาการปวดเวลายืนและอาการมักจะดีขึ้นนอนราบ
- รู้สึกว่าอัณฑะข้างหนึ่งหนักกว่าอีกข้างหนึ่ง
- มีลูกอัณฑะบวม โดยมักจะเป็นเพียงข้างเดียว
- สังเกตุเห็นว่ามีลูกอัณฑะข้างหนึ่งมีขนาดใหญ่กว่าอีกข้าง
- มีบุตรยาก
แนวทางการตรวจวินิจฉัยโรค
หลอดเลือดดำอัณฑะขอดสามารถวินิจฉัยได้โดยการซักประวัติและตรวจร่างกายเป็นหลัก แต่ถ้าแพทย์ยังยังสงสัยถึงวินิจฉัยที่แน่นอน อาจทำการตรวจอัลตราซาวน์เพิ่มเติม
แนวทางการดูแลรักษา
ส่วนใหญ่หลอดเลือดดำอัณฑะขอดไม่ต้องมีการรักษาก็สามารถดีขึ้นได้เอง แต่ถ้าแพทย์ประเมินแล้วจำเป็นต้องได้รับการรักษา อาจจะมีวิธีการรักษาดังนี้
- การให้ยาแก้ปวด
- การใส่กางเกงใน ที่รัดและแนบแน่นมากขึ้น เพื่อพยุงอัณฑะไว้
- การผ่าตัดเพื่อยับยั้งเลือดที่จะไปยังหลอดเลือดที่ขอด
แพทย์เฉพาะทางแนะนำ
ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ, ศัลยแพทย์เด็ก กรณีอายุน้อยกว่า 15 ปี
ข้อควรระวัง
หลอดเลือดอัณฑะขอดสามารถเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ เช่น อัณฑะฝ่อ, ภาวะมีบุตรยาก, การเกิดลิ่มเลือด, การติดเชื้อ, และ การบาดเจ็บที่ถุงอัณฑะ หรือหลอดเลือดในบริเวณใกล้เคียง เป็นต้น ดังนั้นจึงควรไปพบแพทย์เพื่อประเมินอาการและประเมินความจำเป็นของการรักษาต่อไป